Bozkırdaki kültür vahası: Eskişehir
Sakarya ve Porsuk vadileri arasında yer alan ve Frigya
Anıtı, lületaşı ve çiğbörek ile anılan Eskişehir, sadece
tarihi ve doğal mekanlarıyla değil üniversiteleri ve
kültür-sanat etkinlikleriyle de öne çıkıyor.
ESKİŞEHİR - Anadolu ve Osman Gazi Üniversiteleri’nde
yüksek öğrenim görmekte olan büyük bir öğrenci kitlesi
barındıran Eskişehir’de her sene düzenlenen Uluslararası
Eskişehir Festivali, müzik, tiyatro, bale ve sinema
dallarında dünyaca ünlü yerli ve yabancı sanatçıları konuk
ediyor.
M.Ö. 1200 yıllarında Anadolu’da Hitit egemenliğine son
vererek güçlü bir siyasi birlik oluşturan Frigler, zamanla
çok geniş bölgeye yayılarak yeni yerleşim birimleri kurmuş.
Bu yerleşim yerlerinden biri de Eskişehir ile Han ve
Seyitgazi ilçeleri arasında yer alan, ormanlarla kaplı
Kütahya-Eskişehir- Afyonkarahisar bölgelerinde bulunan
Frigya Vadisi... Friglerin en yoğun olarak yaşadıkları
kentlerden biri olan Antik Yazılıkaya Kenti, bugün
Eskişehir’e bağlı Çifteler İlçesi’nin 39 kilometre güney
batısında yer alıyor.
Eskişehir ve ilçelerinde, eski Tunç, Hitit, Frig, Roma,
Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait yerleşimlerin
bulunduğu ve antik kalıntıları gün yüzüne çıkarılan Pessinus
ile Şarhöyük, Kültepe Höyüğü, Seyyit Battal Gazi türbesi,
kentin en eski yerleşim merkezi konumundaki Odunpazarı
bölgesi, Osmanlı Beyliği’nin ilk yerleşim yeri Karacaşehir
gibi tarihi mekanlar yer alıyor.
MÜZELER
Eskişehir’de ilk müze, çevreden toplanan arkeolojik
eserlerin, 1944 yılında Alaadin Camii’nde depolanmasıyla
kurulmuş. Eserler daha sonra Kurşunlu Camii ve
Külliyesi’ndeki medrese odalarında korunmaya alınıp,
bahçesinde teşhir edilmiş. Müze, Atatürk Bulvarı’ndaki
binasına 1974 yılında taşınmış. Şu anda tadilatta bulunan
müzede, Tunççağından Selçuklu dönemine kadar birçok eser yer
alıyor.
Anadolu Üniversitesi Cumhuriyet Tarihi Müzesi’nde de Türkiye
Cumhuriyeti’nin kuruluş öyküsü belgelerle yer alıyor. Bu
müzede Türkiye’nin kuruluşunu anlatan fotoğraflar,
Atatürk’ün çeşitli dönemlere ait 51 portresi, Eskişehir
yöresine ait çok sayıda etnografik eser bulunuyor. Eskişehir
Valiliği’nce şehrin merkezindeki Yunus Emre Kültür
Merkezi’nin bir bölümünde 1989 yılında Lületaşı Müzesi
açıldı. Müzede,Eskişehirli lületaşı ustalarının ürettikleri
seçkin ürünlerle lületaşının işleniş aşamaları sergileniyor.
AÜ Yunus Emre Yerleşkesi’nin karşısında yer alan Havacılık
Müzesi de 1998 yılında ziyarete açıldı. Müzede, çeşitli tip
ve modellerde sivil ve savaş uçaklar yer alıyor. AÜ Yunus
Emre Yerleşkesi’ndeki bir diğer müze de Çağdaş Sanatlar
Müzesi... 2001 yılında ziyarete açılan Güzel Sanatlar
Fakültesi bünyesindeki müzede, Türk ve yabancı sanatçıların
eserleri sergileniyor.
Sivrihisar İlçesi’nde bulunan Ballıhisar (Pessinus) antik
kenti, valiliğin desteğiyle 1988 yılında açık hava müzesi
olarak açıldı. Antik kentte kazılarda gün ışığına çıkartılan
taş eserlerin bir kısmı Açık Hava Müzesi olarak düzenlenen
bina ve bahçede teşhir ediliyor. Mihalıççık İlçesi’ne bağlı
Yunus Emre Beldesi’nde ise Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca
Yunus Emre Türbesi’nin mimarisine uygun olarak yapılan Yunus
Emre Müzesi, 1974 yılında ziyarete açıldı. Kentte 1998
yılında ziyarete açılan TCDD Müzesi de bulunuyor.
ORMANLIK, PİKNİK VE MESİRE ALANLARI
Kente 7 kilometre mesafede Karacaşehir Köyü yakınlarında
Orman Fidanlığı yer alıyor.
Porsuk Çayı kenarında, kavak ağaçlarıyla kaplı, toplu taşıma
araçlarıyla ulaşımın mümkün olduğu fidanlık,
Eskişehir’inadeta oksijen deposu niteliğinde. 12 hektar
büyüklüğündeki Orman Fidanlığı’nda piknik alanları, masalar
ve banklar, çocuk oyun bahçeleri, büfe ve tuvalet bulunuyor.
Odunpazarı semtinin üst kısmında yer alan Bademlik piknik
alanı dakent merkezine yakınlığı dolayısıyla tercih edilen
bir alan. Bölge badem ağaçlarıyla kaplı olduğu için bu adla
anılıyor. Çay bahçeleri verestoran bulunan Bademlik, aynı
zamanda iyi bir seyir terası niteliği taşıyor.
MUSAÖZÜ PİKNİK ALANI
Eskişehir-Kütahya Karayolu’nun 21. kilometresinde 50
hektar büyüklüğündeki Musaözü piknik alanı da kentin önemli
mesire alanlarında biri olarak kabul ediliyor. DSİ Sulama
göletinin çevresinde oluşturulan dinlenme alanı, 1967
yılından beri hizmet veriyor.
Çevresi, karaçam, meşe, söğüt ve ardıç ağaçlarıyla olta
balıkçılığına imkan veren ve sazan, yayın, kerevit balıkları
bulunan gölet, kentin doğal güzelliklerinden sadece biri.
Kalabak Köyü yakınlarındaki Şelale Orman İçi Dinlenme Yeri
ise karaçam, ardıç, çınar, akçaağaç, fındık, söğüt,
kızılcık, böğürtlen, yabani gül, meşe ve sarmaşık
türlerinden oluşan zengin florasıyla doğal güzelliklere
davet ediyor. 1988 yılında tesis edilen 10 hektar
büyüklüğündeki dinlenme yeri, kent merkezine 42 kilometre
uzaklıkta bulunuyor.
Kent merkezine 20 kilometre uzaklıktaki Karataş orman
içi dinlenmeyeri de Eskişehir-Sarıcakaya İlçe Karayolu’nda
bulunuyor. Bitki örtüsünü oluşturan meşe ağaçlarıyla piknik
yapmak için ideal bir alan.
1350 RAKIMLI DİNLENME YERİ
Mihalıççık İlçesi’nde 1350 metre rakıma sahip Çataçık
orman içi dinlenme yeri, 4 hektar büyüklüğüyle günübirlik
ziyaretçiler için doğal bir ortam sunuyor. Sarıçam ormanı ve
bitişiğindeki Geyik Üretme İstasyonu’ndaki geyikler
görülmeye değer güzellikler sergiliyor.
Eskişehir merkezine 30 kilometre uzaklıktaki Hasırca piknik
alanı,aynı zamanda Hasırca Çiftliği olarak da biliniyor.
Porsuk Barajı yakınlarındaki piknik alanında Kızılay’ın
gençlik kampı bulunuyor. Çamormanı içindeki alanda cilt
hastalıklarına iyi geldiği bilinen biri açık diğeri kapalı
iki kaplıca bulunuyor.
Eskişehir merkezine 17 kilometre uzaklıktaki Şoförler
Çeşmesi ile Eskişehir-Kütahya Karayolu’nun 5
kilometresindeki Regülatör dinlenme yerleri de vatandaşların
yoğun olarak tercih ettiği mesire alanları.
SU KAYNAKLARI
Yeraltı suları ve sıcak su kaynakları açısından zengin
olan Eskişehir Ovası’nda, yüzeyin yaklaşık 3-5 metre altında
su tabakası bulunuyor. Önemli sıcak su kaynakları şehrin
merkezinde bulunan ve “sıcak sular” olarak adlandırılan
bölgede yer alıyor. Bu bölgede ısısı 35-55derece arasında
değişen çok sayıda hamam bulunuyor.
Şehir merkezi dışında Hasırca, Kızılinler, Aşağı ve Yukarı
Ilıca, İnönü, Çifteler, İhsaniye, Alpanos, Hamam Karahisar,
Sakarı Ilıcası (Sarıcakaya), Mihalıççık (Yarıkçı) ve
Sivrihisar’da da sıcak sular yeralıyor.
LÜLETAŞI
Magnezyum ve silisyum esaslı ana kaya parçalarının yerin
muhtelif derinliklerindeki başkalaşım katmanları içinde
hidrotermal etkilerle hidratlaşması sonucunda oluşan
lületaşı, Eskişehir’in en önemli simgelerinden biri olarak
kabul ediliyor.
Yaklaşık 300 yıldır büyük ölçüde dünyanın en kıymetli
pipolarının yapımında kullanılan lületaşı, ilerleyen
teknolojiye paralel olarak sanayide vazgeçilmez bir yardımcı
madde haline geldi. Zarif yapısıyla tamamen özgün bir
malzeme olan lületaşı artık sadece tütün araçları için
değil, kullanım ve estetik değeri yüksek yeni eserler için
de kullanılıyor.
Mihalıççık İlçesi’ne bağlı Sorkun Köyü’nde de halkın tamamı
çömlekçilikle uğraşıyor.
ODUNPAZARI EVLERİ
Eskişehir’in Odunpazarı semti, 16. yüzyılda kentin güney
kesimindeki tepelerin üzerine kurulmuş. Osmanlı sivil mimari
örneklerini koruyan bölge, kıvrımlı yolları, çıkmaz
sokakları, ahşap süslemeli bitişik düzenli, cumbalı
evleriyle günümüze kadar gelmiş.
Odunpazarı’nda dinsel ve sosyal amaçlı yapılarla kamu ve
ticari yapılar bulunuyor. Bölgede 1525 yılında yaptırılan
Kurşunlu Camii ve Külliyesi ile Akoğlan Camii, Müftü Camii,
Tiryakizade Hasan Paşa Camii, Sivrioğlu Camii, Şeyh
Şehabettin Türbesi, dini yapıların en önemlileri olarak
kabul ediliyor.
Kamu yapılarının başında, 1. Ulusal Mimarlık Dönemi üslup ve
yapısal özellikleri taşıyan Atatürk Lisesi, Cumhuriyet
Tarihi Müzesi ve Mal Hatun İlköğretim Okulu geliyor.
Odunpazarı Semti, “Odunpazarı Tarihi ve Kentsel Sit Alanı”
olarak tescil edilerek koruma altına alındı. Kentin
geleneksel yemekleri arasında çorba olarak, “Göceli ve ıslak
tarhana, düğün köftesi çorbası” biliniyor. Et ve sebze
yemekleri olarak da “kalem dolması, harşıl, tavşan güveci”,
hamur işi olarak da “çiğbörek, katlama, çerkez sofrası,
yufkalı büryan” bulunuyor.
ESKİŞEHİR FESTİVALİ
Uluslararası Eskişehir Festivali , Zeytinoğlu Eğitim,
Bilim ve Kültür Vakfı tarafından ilk kez 1995 yılında
düzenlendi. Müzik, dans, tiyatro gibi çeşitli sanat
dallarıyla çocuk etkinliklerine yer veren; her yıl ekim
ayında düzenlenip 9 gün süren Festival , 6 yıl boyunca
Zeytinoğlu Vakfı’nın önderliğinde dünyaca ünlü sanatçılarla
sanat alanında ülkemizin yetiştirdiği değerli isimlerin
Eskişehirli sanatseverlerle buluşmasına olanak sağladı.
Türkiye’nin önde gelen festivalleri arasında sayılan
Uluslararası Eskişehir Festivali, 2001 yılından beri
yaşamını yeni bir oluşumun, Eskişehir Kentsel Gelişim
Vakfı’nın , çatısı altında sürdürüyor.Eskişehir Büyükşehir
Belediyesi önderliğinde kurulan bu vakfın başlıca
destekçileri arasında Eskişehir Valiliği, Anadolu ve
Osmangazi Üniversiteleri ile Zeytinoğlu Vakfı yer alıyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası da
,dördüncü konser sezonunu yaşıyor.
PORSUK ÇAYI TEMİZLENİYOR
Eskişehir’e Türkiye’nin, içinden akarsu geçen ender
kentlerinden biri olma özelliğini kazandıran Porsuk
Çayı’nda, “Kent Gelişim Projeleri” kapsamında yatak
temizliği ve çevre düzenlemeleri çalışmaları sürüyor.
Köprübaşı ile Yalaman Adası Bölgesi olmak üzere Porsuk
Çayı’nın kent yerleşim alanında kalan yatak temizliğinin
ardından çevre düzenlemesine geçildi. Her iki yakası
kaferlerle ve gençlik mekanlarıyla örülen Porsuk Çayı’nda
artık nehir botlarıyla gezi düzenleniyor.
TRAMVAY HATTI
Eskişehir’de çift hat uzunluğu yaklaşık 16 kilometre
olan tramvay şebekesi kentin kuzeybatı-güneydoğu ve
güneybatı-kuzeydoğu bölgelerini çapraz olarak birleştiriyor.
Hat üzerinde yaklaşık her 600 metrede bir durak ve yaklaşık
50 dönümlük arazi üzerine periyodik bakımların
gerçekleştirilebileceği bakım, kontrol ve yönetim tesisleri
ile geceleme hatlarını barındıran depo alanı bulunuyor.
Tek araç 200’e kadar yolcu taşıyabiliyor. İlave modüllerle
yolcu kapasitesi artabiliyor. Her biri beş vagonlu 18
diziden oluşan elektirkli tramvaylara engelliler, çocuk
arabası, pazar arabası taşıyanlar, hatta bisikletli insanlar
binip, inebiliyor.
Kaynak: NTV-MSNBC
