Topkapı Sarayı’nın Tarihçesi

Fatih Sultan Mehmed tarafından 1478’de yaptırılan Topkapı Sarayı, Sultan Abdülmecid’in Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmasına kadar yaklaşık 380 sene Devletin idare merkezi ve Osmanlı sultanlarının resmi ikametgahı olmuştur. Kuruluş yıllarında yaklaşık 700.000 m.² lik bir alanda yer alan Saray’ın bugünkü alanı 80.000 m.² dir.

Topkapı Sarayı, Saray halkının Dolmabahçe, Yıldız ve diğer saraylarda yaşamaya başlaması ile birlikte boşaltılmıştır. Padişahlar tarafından terk edildikten sonra da içinde birçok görevlinin yaşadığı Topkapı Sarayı önemini hiç kaybetmemiştir. Saray zaman zaman onarılmıştır. Ramazan ayında padişah ve ailesi tarafından ziyaret edilen Mukaddes Emanetler Dairesi’nin her yıl bakımının yapılmasına ayrı bir özen gösterilmiştir.

Topkapı Sarayı’nın ilk defa, adeta bir müzeymiş gibi ziyarete açılması Sultan Abdülmecid (1839-1861) dönemine rastlar. O dönemin İngiliz elçisine Topkapı Sarayı Hazinesi’ndeki eşyalar gösterilir. Bundan sonra Topkapı Sarayı Hazinesi’ndeki eski eserleri yabancılara göstermek gelenek haline gelir ve Sultan Abdülaziz (1861-1876) zamanında, ampir üslupta camekanlı vitrinler yaptırılır, Hazine’deki eski eserler bu vitrinler içinde yabancılara gösterilmeğe başlanır. Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) tahttan indirildiği sıralarda Topkapı Sarayı Hazine-i Hümâyûn’un Pazar ve Salı günleri olmak üzere halkın ziyaretine açılması düşünülmüşse de bu gerçekleşememiştir.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle 3 Nisan 1924 tarihinde halkın ziyaretine açılmak üzere İstanbul Âsâr-ı Atika Müzeleri Müdürlüğü’ne bağlanan Topkapı Sarayı önce Hazine Kethüdalığı, sonra Hazine Müdüriyeti adıyla hizmet vermeye başlamış ve nihayet Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü adıyla hizmet vermeye devam etmektedir.

1924 yılında bazı ufak onarımlar yapılarak, ziyaretçilerin gezebilmeleri için gereken idari önlemler de alındıktan sonra, Topkapı Sarayı, 9 Ekim 1924 tarihinde Müze olarak ziyarete açılmıştır. O tarihte ziyarete açılan bölümler Kubbealtı, Arz Odası, Mecidiye Köşkü, Hekimbaşı Odası, Mustafa Paşa Köşkü ve Bağdad Köşkü’dür.

History of Topkapı Palace

Topkapı Palace constructed by Fatih Sultan Mehmet, (the Conqueror) in 1478 has been the official residence of the Otoman Sultans and center of State Administration around 380 years until the construction of Dolmabahçe Palace by Sultan Abdülmecid. The palace having around 700.000 m.² area during the foundation years has currently 80.000 m.² area.

Topkapı Palace was evacuated by the accommodation of the Palace inhabitants in Dolmabahçe, Yıldız and in other palaces. Upon abandoning by the Sultans, Topkapı Palace where many officials resided had also never lost its importance. The palace was repaired from time to time. A special attention was taken for the annual maintenance of Mukaddes Emanetler Dairesi (Sacred Safekeeping Rooms) visited by the sultan and his family during Ramadan.

The opening of Topkapı Palace for visits as museum happened firstly in the reign of Sultan Abdülmecid (1839-1861). The belongings within Topkapı Palace Treasury was shown to the contemporary English ambassador. Later on, it has become a tradition to show the antics within the Topkapı Palace Treasury to the foreigners and during the era of Sultan Abdulaziz (1861-1876), showrooms are made in French style, and these antics are started to be shown to foreigners in these showrooms within Treasury. During the period when Sultan II Abdulhamid was dethroned (1876-1909), it was thought to open the Treasury Room to public visits on Sundays and Tuesdays, yet it never realized.

By the order of Ghazi Mustafa Kemal Atatürk, Topkapı Palace firstly affiliated to the Istanbul Asar-ı Atika Museums Directorate and opened to public visits on date of April 3, 1924, then it started to service as Treasury Chamberlain, after it was renamed as Treasury Directorate and finally it was renamed as Topkapı Palace Museum Directorate and it still continues its services.

Upon the performance of small repairs and taking some administrative cautions in 1924, Topkapı Palace was opened to service as a Museum on October 9, 1924. The sections opened to visit at that time were Kubbealtı, Arz Odası, Mecidiye Köşkü (Pavilion Mecidiye), Hekimbaşı Odası (Room of Chief Doctor), Mustafa Paşa Köşkü (Pavilion Mustafa Pasha) ve Bağdad Köşkü’dür (Pavilion Baghdad).

Kaynak: www.topkapisarayi.gov.tr