Araç sahiplerini 'siz kuyrukta beklemeyin
muayenenizi biz yapalım' diyerek tuzağa düşüren
dolandırıcıların sayısındaki patlama, TüvTurk'ü
alarma geçirdi. Yapılan baskınlarda 15
dolandırıcılık çetesi çökertildi.
NASIL SAHTECİLİK YAPILIYOR
* İnternetten veya ilanla ulaşılan sahte
çeteler, muayene edilecek aracı teslim alıyor.
* Muayene için harç parasının dışında 80 ile 150
TL aracılık ücreti alınıyor.
* Araç aynı gün içinde sahte mühür ve belgelerle
muayene edilmiş gibi tesim ediliyor.
NASIL ANLAYACAKSINIZ?
* Aracınızı başkası muayeneye götürmüşse
Tüvturk'un internet sitesinden veya çağrı
merkezini arayarak muayene edilip edilmediğini
sorgulayabilirsiniz.
Referans Gazetesi'nin haberine göre Araç muayene
istasyonlarındaki "bekleme çilesi" fırsatçılara
kapı araladı. Aralık ayının gelmesiyle beraber
teknik muayenelerin artmasını fırsat bilen
birçok dolandırıcı, "Zamanınız yoksa aracınızı
muayeneye götürelim" diyerek özellikle zaman
kısıtlaması olan beyaz yakalı çalışanların
peşine düştü. Kurumsal olarak bu işi yapanların
arasına karışan dolandırıcılar 100TL ile 150 TL
arasında servis ücreti talep ediyor. Teslim
aldıkları araçların sahte mühür ve raporlarla
işlemleri yapılmış gibi gösteren
dolandırıcıların sayısında yaşanan patlama araç
muayene istasyonlarının işletmecisi TüvTurk'ü ve
Emniyet birimlerini alarma geçirdi.
TüvTurk ve Emniyet baskın üzerine baskın
düzenliyor. Şu ana kadar Türkiye genelinde 15'e
yakın dolandırıcı çetesinin çökertildi. TüvTürk,
dolandırıcıların önüne geçmek için bir taraftan
internet sitesinden duyurular yaparken diğer
taraftan da muayene sorgulama hizmeti vermeye
başladı. TüvTurk Genel Müdürü Naci Başerdem,
"Dolandırıcılar oldukça profesyoneller.
Özellikle 'sticker'ları neredeyse birebir taklit
ediyorlar. Bunu engellemek için çok büyük bir
çaba sarf ediyoruz. Araçlarını muayene için
başkasına teslim edenler daha sonra mutlaka
kontrol etmeli" açıklamasını yaptı.
Dolandırıcılara en büyük darbenin TBMM'de
bekleyen yeni Trafik Yasası'nın devreye girmesi
ile vurulacağını söyleyen Başerdem, yasa
kapsamındaki elektronik kontroller sayesinde
polislerin araçların plakasını girip muayene
kontrolü yapabileceğini belirtti.
Bir zamanların ruhsat arasına sıkıştırılan
paralar ile gerçekleştirilen muayene günlerinin
2007 yılında araç muayene istasyonlarının yapım
ve işletimi ihalesini kazanan TüvTürk'ün
faaliyete geçmesiyle son bulduğu ileri
sürülmüştü. Türkiye çapındaki tüm istasyonların
yapım ve hizmeti girişi için yaklaşık 300 milyon
dolar yatırım yapan Akfen-Doğuş-TüvSüd
konsorsiyumu araç muayenedeki yolsuzlukların
önüne geçilmesini sağladı.
Yeni istasyonlarda kontroller son teknoloji
makineler ile yapılıyor. Ancak yeni sisteme
geçiş ilk aylar biraz sıkıntılı oldu. Hem
araçların eksikleri hem de yeni sisteme alışma
süreci nedeniyle birkaç ay muayene
istasyonlarının önünde uzun kuyruklar oluştu. Bu
durum yeni bir iş kapısı yarattı. 'Kuyrukta
sizin yerinize biz bekleyelim' fikrinden doğan
yeni iş modeli dolandırıcıların da iştahını
kabarttı.
300 TL'ye mal oluyor
Muayenesi biten araçlarını istasyona
götürecek zamanı olmayanlar, internet veya
ilanlar aracılığıyla ulaştığı kişilere
araçlarını teslim ediyor. İşin kolayına kaçmanın
faturası ise 80 TL ile 150 TL arası aracılık
için, 124 TL de binek araçlar için harç ücreti
olarak alınarak müşteriye yaklaşık 250-300 TL
mal oluyor.
Araç aynı gün içersinde sahte mühür ve
belgelerle teslim ediliyor. Aracın sahibi
muayenesini yaptırmanın rahatlığı ile yollara
çıkıyor.
Başerdem, "Ruhsattaki mührü de taklit ediyorlar
ama asıl stickerları çok iyi taklit ediyorlar.
Bu taklitler kimi zaman çok adice, bazen de çok
ciddi birebir oluyor. Aslında stickerlarda
renkli hologramlar var ama bunu normal
vatandaşın anlaması zor" dedi.
Bu konuda hizmet veren kurumsal aracıların da
dolandırıcılar yüzünden zarar gördüğünü belirten
Naci Başerdem, "Çok sayıda kurumsal hizmet veren
yerler var. Servis hizmeti veriyorlar, zamanı
değerleri olanların araçlarını getirip
götürüyorlar. Bir de yalan yanlış araçları alıp
istasyonlara getirmeden belgeleri mühürleri ve
yapıştırdığımız sticker'ları taklit ederek
insanları aldatan bir grup var. Emniyet
Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığı'nın
koordinasyonu ile yapılan baskınlar sayesinde
dolandırıcıları engellemeye çalışıyoruz" dedi.
İstasyonlarda sıkıntı bitti
Dolandırıcılar Türkiye'nin her yerinde
özellikle muayenenin yoğun olduğu büyük illerde
çok sık karşılarına çıktığını anlatan Başerdem,
"Bu kişiler mevcut hizmeti çok zor, eziyet
yaratan bir unsur gibi anlatarak müşteri
kazandı. Başlangıçta bizde hizmet sıkıntıları
yaşatmışızdır, bu konuda özür diliyoruz. Ama
yaklaşık 6-7 aydır getirdiğimiz tedbirlerle araç
muayenesi sıkıntı olmaktan çıktı. Normal araç
için muayene süremiz 20 dakika" dedi. Randevu
alanların yarım saatten fazla beklemeyeceklerini
kaydeden Başerdem, "Kişiler kendileri
gelemiyorlarsa araç geri geldiğinde, plakayı
mutlaka internetten veya çağrı merkezinden
mutlaka sorgulasınlar. Bir kere aracın muayene
istasyonuna gelmeden muayene olma ihtimali
yoktur. Eğer bunu size öneriyorsa bilin ki bir
sahtecilikle karşı karşıyasınız" dedi.
Başerdem, şu anda mecliste bekleyen yeni
Trafik yasasının muayene sahteciliğine darbe
indireceğini anlattı. 2010 yılında sahtecilikle
elektronik denetim üzerinden mücadele ediyor
olacaklarını anlatan Başerdem, "Teknoloji ve
bütün birimlerin koordinasyonu sayesinde bu
sahtekarların önüne geçceğiz" dedi.
İNTERNET ARACI KAYNIYOR
*Muayenesi biten araçlarını istasyona
götürecek zamanı olmayan vatandaşlar, internet
veya reklam aracılığıyla kurumsal olmayan
kişilere araçlarını teslim ediyor.
* "Sıra beklemeden araç muayenesi" ibareli
reklamları olan bu kişiler araç muayenesi için
80 TL ile 150 TL arasında bir ücret talep
ediliyor.
* Araç aynı gün içersinde sahte mühür ve
belgelerle teslim ediliyor.
* Aracın sahibi bunu bir sonraki muayeneye
kadar anlamıyor.
TEKNİK MUAYENE HARÇ TUTARLARI
- Otobüs, kamyon, çekici ve tanker için
165.20 TL.
- Otomobil, minibüs, kamyonet, özel amaçlı
taşıt, arazi taşıtı, römork ve yarı römork için
123.90 TL.
- Traktör (römorklu ve römorksuz), motosiklet,
motorlu bisiklet için 63.70 TL.
İHALEYİ 613.5 MİLYON DOLARLA KAZANMIŞTI
Akfen-Doğuş-TüvSüd'ün ortaklığıyla kurulan
Tüvturk, Aralık 2004'te araç muayene
istasyonlarındaki işletme hakkı ihalesini 613.5
milyon dolar bedelle kazanmıştı. İhalenin
Anayasa'ya ve kamu yararına aykırı olduğu
gerekçesiyle açılan davalar nedeniyle devir
işlemleri 2.5 yıl uzamış, 2007'nin ilk yarısında
Danıştay'dan çıkan olumlu karar ile devirin
önündeki engeller kalkmıştı. Araç muayene
istasyonlarının yapım ve işletimi ihalesini
kazanarak istasyon yapımlarına başlayan Tüvturk,
Türkiye çapındaki tüm istasyonların yapım ve
hizmeti girişi için yaklaşık 300 milyon dolar
daha yatırım yaptı. Son olarak Türkiye çağında
189 istasyona ulaşan Tüvturk'de yüz 33'lük payı
olan Akfen Holding, araç muayene
istasyonlarındaki payını Avrupalı girişim
sermayesi Bridge Point'e sattı.
TÜVTÜRK SAHTECİLİĞİ ÖNLEMEK İÇİ NELER
YAPIYOR
* Araç sahiplerini bilinçlendirmek amacıyla
el ilanı dağıtımı yapmak.
* Aynı amaçla hazırlanan afişleri görülebilecek
yerlere asmak.
* Araç muayenesi hakkında genel olarak
müşterileri bilgilendiren kitapçıkların içinde
bu bilgilere yer veriliyor.
* Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığının Türkiye genelindeki personeline
dağıtılmak üzere sahtecilik konusunda rehber
kitapçıklar hazırlıyor.
*Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığına bağlı kriminal laboratuarlara araç
muayenesinde kullanılan pul, etiket, mühür vb.
malzemelerin orijinalleri ile amir ve amir
yardımcılarının tatbik imzalarını iletmek.
* Potansiyeli yüksek illerde il emniyet
müdürlüğü ve il jandarma komutanlığı personeline
sahtecilik konusunda eğitim verilerek güvenlik
kademelerini anlatmak.
YURDUN DÖRT BİR YANINDA SAHTECİLİK
VAKALARI
* Denizli İl Emniyet Müdürlüğü 2009'un ilk
dört ayında 200'den fazla sahte araç muayene
ruhsatı ele geçirdi.
* Mayıs ayında Antalya Emniyet Müdürlüğü Elmalı,
Korkuteli, Serik, Alanya ilçelerinde ve Adana,
İzmir, Denizli, Burdur Emniyet Müdürlükleri ile
koordineli olarak eş zamanlı yapılan operasyonda
toplam 23 şüpheli yakaladı. Şüphelilerin ev
işyeri, oto ve üzerlerinde yapılan aramalarda
araçlara sahte muayene yapımında kullanılan
Karayolları adına düzenlenmiş soğuk mühür,
Tüvturk Muayene İstasyonu adına düzenlenmiş
kaşeler, 1269 adet Muayene yapılan araçların
ruhsatlarına yapıştırılan Tüvturk Muayene
istasyonu adına düzenlenmiş sahte bandrol ve pul
ortaya çıktı.
* Mayıs ayında Kaçakçılık ve Organize Suçlarla
Mücadele Şube Müdürlüğüne bağlı ekipleri, başta
Kahramanmaraş olmak üzere, Adıyaman, İstanbul,
Mardin, Mersin ve Hatay'da eş zamanlı operasyon
düzenledi. Zanlıların ev ve iş yerlerinde
yapılan aramada bir kalaşnikof tüfek, 4
ruhsatsız tabanca ve bu tabancalara ait şarjör,
bir kuru sıkı tabanca, 16 kalaşnikof mermisi, 8
bilye atar mermi, 45 araç ruhsatı, 59 araç
ruhsat fotokopisi, sahte muayene yapımında
kullanıldığı bildirilen 3 bilgisayar kasası ve 2
yazıcı ele geçirildi.
*Ankara Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize
Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü Mali Suçlar
Büro Amirliği ekipleri, yaptıkları çalışmalar
sonucunda, fenni araç muayene işlemlerinde
kullanılan hologram ve etiketlerin sahtelerinin,
Altındağ'da bir matbaada basıldığını tespit
etti. Operasyonda, hologram ve etiketlerin
yapımında kullanılan seligrafı kalıbı, Ulaştırma
Bakanlığı logolu aydınger kâğıdı, piyasaya
sürmek üzere hazırlanmış 261 tabaka, toplam 7
bin 895 adet sahte hologram ve etiket ele
geçirildi.