Ardahan Şehir Rehberi

ardahan ili

Ardahan Hakkında

İlin Adı: ARDAHAN - (Ardahan ilinin merkez ilçesiyle birlikte 6 adet ilçesi vardır.)

Ardahan İlçeleri: Adıyaman merkez ilçe, Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof

Ardahan Plaka Kodu: 75

Ardahan Telefon Alan Kodu: 478

Ardahan Nüfusu: 98.907

Ardahan Bölgesi: Doğu Anadolu

Ardahan çok eski bir tarihe sahiptir. İlk bilinen sakinleri Hurrilerdir. Daha sonra Hititlerin hakimiyetine girdi. Bölge daha sonra Urartuların işgaline uğradı. Asurlular ve Babiller bölgeye hakim olmak istedilerse de başarılı olamadılar. M.Ö. 7. asırda Perslerin istilasına uğradı. M.Ö. 4. asırda Makedonya Kralı İskender, Persleri yenerek burasını ele geçirdi. M.S. 395'te Roma ikiye bölününce, bu bölge de bütün Anadolu gibi Bizans İmparatorluğunun payına düştü. Sultan Alparslan 1068'de Ardahan'ı fethederek Türk topraklarına kattı. Böylece 1071 Malazgirt Zaferinde önce Anadolu'nun ilk fethedilen parçalarından biri de Ardahan olmuştur.

Ardahan'ın Tarihi

Ardahan, Türk hakimiyetine girdikten sonra sırsıyla İlhanlılar, Celayirliler, Timurlular, Karakoyunlular ve Akkoyunlular bölgeye hakim oldular. Akkoyunlu İmparatorluğu yıkılınca, bölge Safevilerin eline geçti. Kanuni Sultan Süleyman Hanın ilk yıllarında bölge Osmanlı hakimiyeti altına girdi. Ardahan Kalesi uzun yıllar Osmanlı topraklarını Kafkasya'dan gelen saldırılara karşı koymada yardımcı olmuştur. 1878 Ayestefanos Antlaşmasıyla Rusya'ya verilen bölge, 1918 Brest-Litovsk Antlaşmasıyla geri alındı. 26 Nisan 1919'da Gürcülerin işgaline uğradı. Gürcistan'ın Kızılordu tarafından işgali üzerine Gürcistan Hükümeti, 23 Şubat 1921'de Ardahan, Çıldır ve Posof'u Türk Hükümetine bıraktığını açıkladı. Doğu sephesi birlikleri de aynı gün harekete geçerek, bölgeyi Türk topraklarına kattı. Cumhuriyetin ilk yıllarında il iken, 1926'da Kars iline bağlı bir ilçe durumuna getirildi. 1992 senesinde tekrar il oldu.

Ardahan şehrinin adı nereden geliyor?

Ardahan’ın isim babası ise Gürcülerdir. Ardahan adı Gürcüce Ardana’dan gelmektedir. Eski adı Artan olan Ardahan ili yaklaşık 3000 yıllık bir geçmişe sahip olup, MS 628 yılında Hazar Türklerinin bir kolu olan Arda Türklerinin eline geçerek Ardahan adını almıştır. Ardahan adı Gürcüce Ardana’dan gelmektedir.

Cumhuriyetin İlanından sonra İl olan Ardahan 1926 yılında 877 Sayılı Kanunla ilçe yapılarak Kars iline bağlanmış, 27 Mayıs 1992’de çıkarılan yasayla, yeniden Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. ili olmuştur.

Ardahan'ın Çoğrafyası

Anadolu’nun kuzeydoğusunda yer alan Ardahan, Kuzeyinde Acaristan Özerk Cumhuriyeti, Kuzeydoğusunda Gürcistan ve kısmen de Ermenistan, güneydoğu ve güneyinde Kars, güneybatısında Erzurum ve batıda da Artvin illeri ile çevrilidir. Ardahan, 1800 m. rakıma sahiptir ve ilin yüz ölçümü 5.661 kilometrekaredir.

Doğu Anadolu Bölgesi’nin Karadeniz Bölgesi’ne komşu olduğu Kuzeydoğu kesiminde yer alan il toprakları yüksek ve engebelidir. Ardahan ili sınırları içinde yüksekliği 3000 m.’yi aşan birçok doruk vardır. Çoruh-Kelkit dağlarının en doğu kesimini oluşturan Yalnızçam dağları Artvin il sınırı boyunca uzanır. İlin kuzeydoğu kesiminde Keldağ (3.033 m.), Doğu kesiminde ise Akbaba Dağı (3.026 m.) yer alır. Doğu Anadolu Bölgesi’nin Karadeniz Bölgesi’ne komşu olduğu Kuzeydoğu kesiminde yer alan il toprakları yüksek ve engebelidir.

İlin en önemli akarsuyu Kura ırmağı, en büyük gölü üçgen biçimli Çıldır gölüdür. Van gölünden sonra Doğu Anadolu Bölgesinin ikinci büyük gölü olan Çıldır, lav akıntısı sonucunda oluşmuş bir "lav seti gölü" dür. Ardahan İklimi: İl genelinde karasal iklim hakim olup; kışlar uzun, sert ve kar yağışlıdır. İlin batı ve kuzeyinde daha çok Türkiye'de Karadeniz iklimi'nin özellikleri görülür.

Ardahan'ın Ekonomisi

Ardahan ilinde çayır-mera alanlarının fazla olması, sanayi merkezlerinin ilden uzak olması ve diğer nedenlerle Ardahan ilinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri öne çıkmıştır. İl genelinde buğday, arpa gibi tahıl ürünleri yetiştirilmektedir. Tarım ürünlerinin tamamına yakını organiktir.

Ardahan ili, iklim durumu, çayır ve meraların varlığı gibi nedenlerle hayvancılığa elverişli bir yapıdadır. İl genelinde büyük ve küçükbaş hayvancılık, mera hayvancılığı şeklinde yapılmaktadır. Ardahan’da çok sayıda kümes hayvanı beslenmektedir. En çok beslenen kümes hayvanı kaz'dır. Kazın dışında tavuk, ördek ve hindi de beslenmektedir.

Ardahan Karayolu Ulaşım:

Karayolu Ardahan'a ulaşım olarak İstanbul'a uzaklığı yaklaşık olarak 1500 km olmaktadır. Ankaray'a uzaklığı 1050 km olmaktadır. Ulaşım kara yolu ile mümkün.

Ardahan Otogarı Telefon Numarası: 0478 211 35 68

Ardahan Havayolu Ulaşım:

Ardahan'a 90 km uzaklıktaki Kars havaalanı ile sağlanmaktadır.

DHMİ Kars Harakani Havalimanı Telefon Numarası: 0474 213 56 68

Ardahan Demiryolu Ulaşım:

Ardahan'a 90 km uzaklıkta Kars Devlet Demir yolları ile ulaşım sağlanmaktadır.

TCDD Kars Tren İstasynu Tel: 0474 223 43 98 (07.00 - 17.00)

Ardahan Gezilecek Yerler

Yüksek ovaları, akarsuları, ormanları, zengin çiçek çeşitliliğine sahip yaylaları ve iki gölü ile Ardahan keşfedilmeyi bekleyen bir doğa cennetidir. Ardahan, ilin coğrafi yapısı ve tarihi geçmişinden kaynaklanan kendine özgü doğal ve tarihi değerlere sahiptir.

Ardahan Kalesi: Şehir merkezinde ve Kura Nehrinin sol kıyısında yer alır. Ardahan Kalesi Selçuklular tarafından yapılmış ve Osmanlı döneminde de kullanılmış olan bir kale özelliği barındırır.

Kalecik Kalesi: M.Ö. 8. Yüzyılda Urartular tarafından yapıldığı tahmin edilmektedir.

Altaş Kalesi: Altaş köyünün doğusunda yer almaktadır. Türk dönemi öncesine ait kalıntılar üzerine, Türk döneminde inşa edilmiş olduğu muhtemeldir.

Şeytan Kalesi: Urartu dönemine ait olduğu sanılan Şeytan Kalesi Çıldır ilçe merkezinin 1 km. doğusunda yer alan sarp arazi ve hakim bir tepeye kurulu önemli bir turizm merkezidir.

Kazan Kalesi: Ardahan’ın 12 – 13 km kuzeydoğusunda yer alır. Bu kalenin M. S. 8. – 9. Yüzyıllarda Türkistan’daki Kazan bölgesinden gelip, bu bölgede yaşadıkları bilinen Türkler tarafından yapıldığı sanılmaktadır.

Sevimli Kalesi: Hanak ilçe merkezinin 20 km. güneydoğusundaki Sevimli köyü civarında yer alan bu kale Urartu Kalelerinin özelliklerini taşımaktadır.

Kurtkale Kalesi: Çıldır ilçe merkezinin 36 km. kuzeydoğusundaki Kurtkale nahiyesinin 1 km. güneyinde ve Gürcistan sınırında bulunmaktadır.

Kinzi Kalesi: Milattan önce inşa edildiği sanılan Kinzi Kalesi Ardahan’ın 30 km. batısındaki Bağdeşen köyünün kuzeyinde yer alır.

Cak Kalesi: Posof’a bağlı Türkgözü sınır karakolu yakınlarında Türkiye – Gürcistan sınırını çizen Cak suyu kenarında inşa edilmiş olan bir kaledir.

Savaşır Kalesi: Posof ilçesine bağlı Savaşır (Cancak) köyünün Güneydoğusunda üç yanı vadi ile çevrili, dil biçiminde sivri bir tepe üzerine kurulmuştur.

Kol Kalesi: Posof ilçe merkezinin yaklaşık 6 km batısında bulunan Kol Köyü’nün doğusunda yüksekçe bir tepe üzerinde yer almaktadır.

Mere Kalesi: Ardahan – Posof yolu üzerinde, Posof’a yaklaşık 5 km güneydoğusunda yer almaktadır. Kesin inşa tarihi bilinmeyen kalenin tarihi kaynaklarda ismine rastlanmaktadır.

Kırnav Kalesi: Hanak ilçemizin 5 km batısında Ardahan – Hanak karayolu üzerinde yer almaktadır Alçak bir tepe üzerinde yer alan Kale, oldukça yüksek beden duvarlarına sahiptir.

Çıldır Yakınlarında Kara Kale: Çıldır ilçe Merkezinin yaklaşık 8 km doğusunda bulunan Karakale köyünün 300 mt. Doğusunda ve Kara Çıngıl deresinin akış yönüne göre sağında sarp kayalıklar üzerinde konumlandırılmış bir kaledir.

Kışla Hanak (Avcılar Kalesi): Ardahan’ın Hanak İlçesine 3 km uzaklıktaki Kışla Hanak Avcılar Köyünün 2 km kuzey batısında Kalecik Mevkii denilen yerde bulunmaktadır.

Hanak Yakınlarında Kara Kale: Hanak İlçe Merkezinin yaklaşık 19 km kuzey batısında Cin Dağının 1 km doğusundaki Karakale Köyü’nün doğu ucunda yer alır.

Dedeşen Köyü Kale Kalıntıları: Kale kalıntıları, Göle ilçesine bağlı Dedeşen Köyünün kuzey sırtlarında bulunan alçak tepe üzerinde yer almaktadır.

Ardahan Tabyaları

Boğazlarda ve sınırlarda XIX. Yüzyıl sonrasında savunmada kalelerin önemini yitirmesinin ardından Tabya adı verilen askeri savunma yapıları ortaya çıkmıştır. Osmanlı Devletinde sıkça kullanılan bu savunma yapılarından 4 tanesi de Ardahan’da bulunmaktadır.

Ramazan Tabyası: Ardahan il merkezine 5 km kuzeyinde yer alan bu Tabya 1877 – 1878 Osmanlı – Rus savaşında (93 Harbi) önemli bir rol oynamıştır.

Ahali Tabyası: Ardahan il merkezinde yer alan bu tabya 1877 – 1878 Osmanlı – Rus savaşında halk tarafından yapılmıştır.

Kötenelik Tabyası: Şehrin doğu bölümünde kura nehrinin yanında yer almaktadır.

Senger Tabyası: 1877 – 1878 Osmanlı – Rus savaşı sırasında Ahali Tabyası’ nın güneyinde inşa edilmiştir.

Ardahan’nın Doğal Güzellikleri

Atatürk Silueti: Damal ilçesinin Karadağ yamaçlarına yansıyan Atatürk Silueti her yıl 15 Haziran – 15 Temmuz tarihleri arasında 17:10 ve 18: 20 saatleri arasında görülebilir.

Bülbülan Yaylası: Ardahan’ ın Doğu Karadeniz Bölgesi sınırında bulunmaktadır. Artvin, Göle ve Şavşat arsında bulunan doğal güzellikleriyle ön plana çıkan bir yayladır.

Yalnızçam Yaylası: Doğal güzelliğinin yanı sıra kış sporlarının da yapılabildiği eşsiz güzelliğe sahip bir turizm alanıdır.

Çıldır Gölü – Akçakale Adası: Deniz seviyesinden 1960 mt. yükseklikte bulunan Çıldır Gölü çevresindeki sulak alan habitatların florası lokal ve nadir türler bakımından zengin olup, 101 çeşit bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır.

Göle Okçuoğlu Yaylası: Köroğlu dağlarının eteklerinde yer alan bu yayla çeşitli bitki varlıkları ve yabani hayvanları ile doğal bir güzelliğe sahiptir.

Aktaş Gölü: Gürcistan sınırı arasında bulunan bir göl olup göl içerisinde sürekli hareket halinde olan 12 adacık bulunmaktadır.

Kura Nehri: Ardahan’dan geçerek Azerbaycan’a ulaşan Kura Nehri burada Aras Irmağıyla birleşerek Hazar Denizine dökülür.

Ardahan Şenlik ve Festivalleri

Çıldır Gölü Festivali: Çıldır Göl Festivali sadece ülkemiz sınırları içerisinde yaşayan Kars ve Ardahanlıların katılımıyla değil, aynı zamanda yakın coğrafyada yaşayan Azerbaycan, Kırgızistan,Kazakistan ,Gagavuzya, Gürcistan ve Türkmenistan gibi komşu ve akraba ülkelerden gelenlerin de katılımıyla büyük ve bölgesel bir şenliğe dönüşmektedir.

Göle Ulusal Kaşar Festivali: Ardahan’ın ilçelerinden ve diğer namı Yeşil Göle’de olan ilçemizde geleneksel festivallerden biridir. Festivallerde çok ilginç etkinlikler arasında kaşar ,kaymak ve süt güzeli yarışması da yapılmaktadır.

Ardahan Bal Festivali: Ardahan balını tanıtmak amacıyla her yıl geleneksel olarak yapılan Ardahan Bal Festivali’nde, Ardahan balının ve kültürünün tanıtımı amaçlanıyor.

Ardahan'da Ne Yenir?

Ardahan'da da tarım ve hayvancılığa dayalı bir mutfak kültürü gelişmiştir. Ardahan’ın kaşar peyniri ve balı ülke çapında isim yapmıştır.

Etli Mantı: Ardahan' ın en meşhur yemeğidir.

Feselli: Feselli Ardahan' a özgü yöresel bir lezzettir. Feselli de hamur işi tarzı bir yemektir.

Katmer: Bir hamur işi yemeğidir. Ardahan' da bayramlarda, ramazanlarda sıkça yapılır.

Kesme Aşı: İçerisinde hamur işi olan, çorba tarzında ama sulu bir yemektir. Çok besleyici ve lezzetlidir.

Gevrek: Gevrek simit tarzı Ardahan' ın kahvaltı sofralarının vazgeçilmezidir.

Pişi: Pişi yine hamur işi olup kahvaltılarda, çayın yanında olmazsa olmaz bir lezzettir.

Ardahan dan Hediyelik Ne Alınır ?

Halıcılık ve gümüş işlemeciliği ildeki en önemli el sanatlarındandır. Yöre motiflerini taşıyan gümüş kemer, başlık, takılar, gümüşten yapılan hediyelikler ve Damal bebekleri yöreye gelen turistlerin ilgisini çeken hediyelik eşyalardır.

Ardahan Devlet Daireleri İletişim Bilgileri

T.C. ARDAHAN VALİLİĞİ

Adres: Karagöl Mahallesi, Kongre Cd. No:113
E-Posta: ardahan@icisleri.gov.tr
Telefon: 0478 211 44 72

ARDAHAN BELEDİYESİ

Adres: Karagöl Mahallesi, Kongre Cd. No:113
Telefon: 0478 211 44 72
E-Posta: ardahan@icisleri.gov.tr

ARDAHAN EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: İnönü Mahallesi Oltu Caddesi, 75000
E-Posta: ardahan@egm.gov.tr
Telefon: 0(478) 211 5720
Fax: 0(478) 211 5719

ARDAHAN DEVLET HASTANESİ

Adres: İnönü mah. Sugöze Mevkii Göle Yolu Üzeri Ardahan Devlet Hastanesi ARDAHAN
Telefon: 0478 211 30 44 – 0478 211 28 21 - 0478 211 35 00 - 0478 211 29 09 - 0478 211 54 48
Faks: 0478 211 31 12
E-Posta: ardahandhs1@saglik.gov.tr

ARDAHAN DEFTARDARLIĞI

Adres: Karagöl Mahallesi, Kongre Cd. No:42, 75000 Ardahan Merkez/ARDAHAN
Tel: 0478 211 31 16 – 0478 211 32 17
Faks: 0478 211 30 53
E-Posta: permd75@maliye.gov.tr

ARDAHAN TAPU MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Ardahan Valilik Binası D Kapısı Tapu Müdürlüğü

Telefon: 0478 280 1015
Faks: 0478 211 3129
E-mail: ardahan-tsm@tkgm.gov.tr

ARDAHAN KADASTRO MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Valilik Hizmet Binası Zemin Kat C Blok

Telefon: 0478 280 1011
Faks: 0478 211 4806
E-mail: ardahan-km@tkgm.gov.tr

ARDAHAN İL NÜFUS ve VATANDAŞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Adres: Karagöz Mahallesi Kongre Caddesi No:113 Hükümet Konağı ARDAHAN
Telefon: 0478 211 45 16 - 0478 211 23 87
Faks: 0478 211 20 67

 

Ardahan Haritası