Engelli Özel Bakım Merkezi Başvurusu 2026: Şartlar, Belgeler ve Ücret

 

Son güncelleme: 8 Ekim 2026

Engelli özel bakım merkezi, bakıma ihtiyacı olan engellilere yatılı, gündüzlü veya evde bakım hizmeti veren özel merkezlerdir. Bu merkezlere yerleştirme, 7 Ekim 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği'ne göre yapılır. 4 Kasım 2016 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Bakım ücretinin devletçe karşılanması için gelir şartı ve ücretin üst sınırı ise 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ek 7. maddesinde düzenlenir.

Kaynaklar: Resmî Gazete, 7 Ekim 2026 – Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği · 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu (mevzuat.gov.tr)

Kimler Bakım Merkezinden Yararlanabilir?

Yönetmelik bu hizmeti "bakıma ihtiyacı olan engelli" için tanımlar. Bakıma ihtiyaç şöyle belirlenir:

Ücretsiz (Devlet Ücretli) Yerleştirme İçin Gelir Şartı

Bakım ücretinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca karşılanması için hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelir, asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden (2/3) az olmalıdır (2828 sayılı Kanun ek 7).

Hesap2026 değeri
Aylık net asgari ücret28.075,50 TL
Gelir sınırı (net asgari ücretin 2/3'ü)18.717 TL

Değişebilen bilgi: Gelir sınırı net asgari ücrete bağlıdır; asgari ücret değiştiğinde sınır da değişir. Tablodaki tutar 2026 yılında geçerli net asgari ücretle hesaplanmıştır.

Gelir Sınırını Aşanlar: Ücretini Kendisi Ödeyerek Yerleşme

Gelir şartını sağlamayanlar da bakım merkezine ücretini kendisi veya ailesi ödeyerek yerleşebilir. Bu durumda istenen merkezle sözleşme yapılır ve il müdürlüğü en geç 5 iş günü içinde onay verir (md. 61/2).

Ücretini kendisi ödeyenler için taban ücretler her ilde valilik komisyonu tarafından Aralık ayının ikinci yarısında belirlenir ve 1 Ocak'tan itibaren geçerli olur. Merkez bu taban ücretin altında ücret alamaz (md. 61/1). Değişebilen bilgi: taban ücretler her yıl ve il bazında yeniden belirlenir; güncel tutar için il müdürlüğüne danışın.

Başvuru Nereye Yapılır?

Başvuru veya bildirim, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ya da sosyal hizmet merkezine yapılır. Engellinin kendisi, akrabaları, vatandaşlar, muhtarlar, sağlık kuruluşları ve kolluk birimleri de bildirimde bulunabilir. Başvuruda ön görüşme yapılır ve dilekçe alınır (md. 54).

İstenen Belgeler

Mahkeme kararı, fotoğraf, vesayet kararı ve boşanma kararı sosyal inceleme raporundan sonra da verilebilir. Hakkında kısıtlama kararı verilmemiş yetişkinlerde merkeze kabul ve merkezden ayrılış kişinin kendi talebine göre yapılır (md. 55).

Başvuru Nasıl Sonuçlanır?

Devletin Ödediği Bakım Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Devlet ücretli yerleştirmelerde Bakanlığın merkeze ödediği ücret, gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılmasıyla bulunur (2828 sayılı Kanun ek 7, Yönetmelik md. 65):

HizmetÜcret hesabı
Yatılı bakım20.000 gösterge × memur aylık katsayısı
Gündüzlü tam gün (8 saat) bakım10.000 gösterge × memur aylık katsayısı
Evde bakım (3 saat)10.000 gösterge × memur aylık katsayısı
Gündüzlü yarım gün (4 saat) bakımTam gün ücretinin yarısı

Değişebilen bilgi: Memur aylık katsayısı her yıl Ocak ve Temmuz'da değiştiği için bakım ücretinin TL karşılığı da yılda iki kez değişir. Bu ücret, devletin merkeze ödediği tutardır.

Devlet ücretli yatılı kalanların sağlık giderleri 5510 sayılı Kanun'a göre karşılanır (md. 67). Kişiye harçlık 2015 tarihli harçlık yönetmeliğine göre ödenir (md. 68), giysi ihtiyacı Bakanlık ödeneğinden karşılanır (md. 69).

Aileyi İlgilendiren Kurallar

Merkezden Ayrılma Halleri

Yönetmeliğin 63. maddesinde sayılan başlıca haller: kişinin ya da yasal temsilcisinin talebi, vefat, 30 günden fazla izinsiz ayrılma, gelir veya engel durumunun değişmesi, bulaşıcı hastalık raporu, bağımlılık, ağır uyumsuzluk veya saldırı, cezaevine girme ve işe yerleşme.

Evde Bakım Maaşı ile Bakım Merkezi Arasındaki Fark

Engelli yakınına evde kendisi bakan aileler için ayrı bir yardım olan evde bakım yardımı (halk arasında evde bakım maaşı) e-Devlet'ten ön başvuruyla istenir. Ayrıntılar: Sosyal Yardım Başvurusu – Engelli Evde Bakım Yardımı. Engelli emekliliği için: Malulen ve Engelli Emeklilik.

Bu Sayfadaki Değişebilen Bilgiler

Sık Sorulan Sorular

Bakım merkezine ücretsiz yerleşmek için gelir sınırı ne kadar?

Hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelir, aylık net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır (2828 sayılı Kanun ek 7). 2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 TL olduğundan sınır 18.717 TL'dir (28.075,50 × 2/3). Hanede birden fazla bakıma muhtaç engelli varsa ilkinden sonraki her biri iki kişi sayılır; bayram ikramiyeleri gelire dahil edilmez.

Engelli bakım merkezi başvurusu nereye yapılır, hangi belgeler istenir?

Başvuru Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya sosyal hizmet merkezine yapılır. Kimlik numarası beyanı, engelli sağlık kurulu raporu, yatılı bakım için mahkeme kararı, hanedeki bireylerin gelir ve mal beyanı, 2 vesikalık fotoğraf ve duruma göre vesayet ya da boşanma kararı istenir.

Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır, ret kararına itiraz süresi kaç gün?

Başvuru 1 ay içinde değerlendirilir ve il bakım değerlendirme kurulu karar verir. Ret kararı 30 gün içinde yazılı olarak bildirilir; karara 15 gün içinde il müdürlüğüne itiraz edilebilir.

Mahkeme kararı olmadan bakım merkezine yerleştirme yapılır mı?

Acil bakım ihtiyacı varsa belgeler en geç 6 ay içinde tamamlanmak üzere yerleştirme yapılabilir. Bu durumda mahkeme kararı için 10 gün içinde adli mercie başvurmak zorunludur.

Bakım merkezini aile seçebilir mi?

Esas olan aileye ve sosyal çevreye en yakın merkezdir. Ailenin talep ettiği il veya merkez uygunsa öncelik verilir. Kalite puanı 60'ın altında olan merkeze devlet ücretli yeni yerleştirme yapılmaz. Ücretini kendisi ödeyenler istedikleri merkezle sözleşme yapabilir.

Engelli yakınım bakım merkezinden izinli olarak eve gelebilir mi?

Evet. Merkezde kalan kişi yılda toplam 30 güne kadar izin kullanabilir. 30 günden fazla izinsiz ayrılma, merkezden ayrılma sebebidir.

Evde bakım maaşı ile bakım merkezi arasındaki fark nedir?

Evde bakım yardımında engelli evde ailesi tarafından bakılır ve yardım aileye ödenir; bakım merkezinde ise bakım hizmetini merkez verir ve devlet ücreti merkeze öder. İki hizmette de devlet desteği için aynı gelir şartı aranır: hanede kişi başı gelir net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır.