Son güncelleme: 8 Ekim 2026
Müstehaklık ve Provizyon Ne Demek?
Müstehaklık, kişinin SGK'nın sağladığı sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkının olmasıdır. Provizyon ise hastane, eczane ya da optik işletmesinin hizmet vermeden önce SGK sisteminden bu hakkı sorgulamasıdır. SGK, provizyon sorgulamasının SPAS (Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi) üzerinden yapıldığını duyurmuştur.
SPAS; yeni doğanların, işe girenlerin ve emekli aylığı bağlananların sağlık haklarını nüfus ve SGK kayıtlarından kontrol ederek otomatik oluşturur; işten çıkanların, emekli aylığı durdurulanların ve ölenlerin haklarını otomatik sonlandırır.
e-Devlet'ten Müstehaklık Sorgulama
- e-Devlet'e giriş yapın.
- SGK'nın "SPAS Müstehaklık Sorgulama (Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi)" hizmetini açın.
- "Tescil Bilgileri" bölümünde sonucunuz görünür.
Ekrandaki Alanlar
- Yakınlık Türü: Kendisi ya da bakmakla yükümlü olunan kişi.
- Tescil Kapsamı ve GSS Kapsamı: Hangi sigortalılık türünden sağlık hakkınız olduğu (örneğin 4/a çalışan).
- Yararlandığı Kimlik No: Bakmakla yükümlü olunan kişilerde, hakkın kimin üzerinden geldiği.
- Provizyon Tarihi: Sorgunun yapıldığı gün.
- Katılım Payı Muafiyet: Evet ya da Hayır (muayene katılım payı).
- Durum: Hakkınız varsa "Müstehaktır, provizyon alabilir." yazar.
Geçmiş bir tarihteki provizyon durumunu "Yeni Sorgulama" düğmesiyle sorgulayabilir, "Barkodlu Belge Oluştur" ile belge alabilirsiniz. Belge, e-Devlet belge doğrulama ile kontrol edilebilir.
Müstehak Görünmüyorsanız
SGK'nın duyurusuna göre müstehaklığı görülenler doğrudan sağlık kuruluşuna gidebilir; yalnızca müstehaklığı görülmeyenlerin SGK ünitelerine başvurması gerekir. 18 yaşından büyük öğrenciler, malul çocuklar, yabancı uyruklular ve bakmakla yükümlü olunan anne ve babalar için SGK'da işlem gerekebilir.
Genel sağlık sigortası tescilinizi ve prim borcunuzu görmek için genel sağlık sigortası sorgulama sayfamıza bakın.
Sağlık Hizmetinden Yararlanma Şartları (5510 md. 67)
Şartlar sigortalılık türüne göre değişir; herkes için aynı değildir:
| Kimler | Şart |
|---|---|
| Çalışanlar (4/a, 4/c), diğer genel sağlık sigortalıları ve bakmakla yükümlü oldukları | Son bir yılda toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi |
| 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları ve GSS primini kendisi ödeyenler | 30 gün prim + 60 günden fazla prim borcu olmaması (tecil ve taksitlendirmesi devam edenler hariç) |
| İsteğe bağlı sigortalılar | 30 gün prim + hiç prim borcu olmaması |
| Emekliler, aylık alanlar, gelir testiyle primi devletçe ödenenler, 18 yaş altı | 30 gün prim şartı aranmaz |
Şart aranmayan durumlar: 18 yaşını doldurmamış olanlar, tıbben başkasının bakımına muhtaç olanlar, trafik kazası, acil hâller, iş kazası ve meslek hastalığı, bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar, madde bağımlılığı tedavisi, koruyucu sağlık hizmetleri ve analık (doğum) hâlleri ile afet, savaş, grev ve lokavt hâlleri.
İşten Ayrılınca ve Mezun Olunca
- Zorunlu sigortalılığı sona eren çalışan 10 gün daha sağlık hizmetinden yararlanır. Son bir yılda 90 gün zorunlu sigortalılığı varsa bu süre, bakmakla yükümlü olduğu kişiler dahil 90 gündür.
- Lise ve dengi okul mezunları 20, yükseköğrenim mezunları 25 yaşını geçmemek ve kendileri GSS'li olmamak şartıyla mezuniyetten sonra iki yıl süreyle anne ya da babaları üzerinden yararlanır.
- Bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamından çıkanlar, GSS'li oldukları tarihten itibaren 30 gün, prim şartı aranmadan yararlanır.
Sağlık Kuruluşunda Kimlik
Acil hâller dışında biyometrik kimlik doğrulaması yapılır ve/veya nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport ya da SGK'nın verdiği resimli sağlık kartından biri gösterilir.
İlgili Sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Müstehaklık sorgulama nereden yapılır?
e-Devlet'teki SGK SPAS Müstehaklık Sorgulama (Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi) hizmetinden yapılır.
Müstehaktır, provizyon alabilir ne demek?
Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkınızın olduğu ve hastane ile eczanenin SGK sisteminden provizyon alabileceği anlamına gelir.
Sağlık hizmeti için kaç gün prim gerekir?
Kural olarak son bir yılda toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi gerekir. Emekliler, aylık alanlar, primi devletçe ödenenler ve 18 yaş altındakiler için bu şart aranmaz.
Prim borcu olan hastaneye gidebilir mi?
4/b sigortalıları ve GSS primini kendisi ödeyenlerde 60 günden fazla prim borcu olmaması, isteğe bağlı sigortalılarda hiç borç olmaması gerekir. Acil hâller, trafik kazası ve iş kazası gibi durumlarda bu şart aranmaz.
İşten çıkınca sağlık güvencesi kaç gün devam eder?
10 gün devam eder. Son bir yılda 90 gün zorunlu sigortalılığı olanlar 90 gün süreyle yararlanır.